Pzt–Cum 08:30–17:00 · Cmt 09:30–13:00 Çerkezköy / Tekirdağ
Enerji Verimli Havalandırma

Isı Geri Kazanım Cihazları: HRV/ERV Seçimi ve Montajı

Plakalı, ters akışlı ve rotary eşanjörlü HRV/ERV ısı geri kazanım cihazlarıyla enerji verimli, filtreli ve dengeli taze hava çözümleri.

Kısaca

Isı geri kazanım cihazı, binadan atılan egzoz havasının ısısını (ERV tiplerinde nemini de) bir eşanjör üzerinden içeri alınan taze havaya aktaran, böylece havalandırmanın ısıtma ve soğutma yükünü azaltan dengeli havalandırma ünitesidir. Dizayn Mekanik; ofis, fabrika idari binası, okul, yemekhane ve ticari yapılar için cihaz seçimi, projelendirme, tedarik, montaj, devreye alma ve bakım hizmeti verir. Çerkezköy merkezli olarak Çorlu, Kapaklı, Ergene ve Trakya genelinde çalışırız.

Servis kapağı açık ısı geri kazanım cihazında ters akışlı plakalı eşanjör ve filtreler
Servis kapağı açık ısı geri kazanım cihazında ters akışlı plakalı eşanjör ve filtreler

Isı geri kazanım cihazı nedir?

Isı geri kazanım cihazı, binadan atılan egzoz havasının ısısını bir eşanjör üzerinden içeri alınan taze havaya aktaran dengeli havalandırma ünitesidir. Kışın dışarı atılacak ısının önemli bir kısmı geri kazanılır, yazın ise serin iç havayla taze hava ön soğutulur; böylece havalandırmanın enerji yükü azalır.

Cihaz temel olarak iki fan (üfleme ve egzoz), iki filtre, bir eşanjör, bypass damperi ve kontrol ünitesinden oluşur. Küçük kapasitelerde asma tavan içine yerleştirilen kompakt üniteler, büyük kapasitelerde ise klima santrali içine entegre ısı geri kazanım hücreleri kullanılır. İki hava akımı birbirine karışmadan yan yana geçer; bu nedenle kirli hava taze havaya taşınmaz.

Isı geri kazanımlı havalandırma nasıl çalışır?

Isı geri kazanımlı havalandırma, egzoz havası ile taze havanın eşanjörde birbirine dokunmadan karşılaşması ve ısının sıcak akımdan soğuk akıma geçmesi prensibiyle çalışır. Geri kazanılan ısı miktarı; eşanjörün sıcaklık verimine, iç ve dış hava arasındaki sıcaklık farkına ve iki hava akımının debi dengesine bağlıdır.

  1. Taze hava dış hava filtresinden geçer ve eşanjöre girer.
  2. Aynı anda iç mahallerden toplanan egzoz havası da kendi filtresinden geçip eşanjörün diğer kanallarına girer.
  3. Isı, sıcak akımdan soğuk akıma ince plakalar veya dönen bir rotor üzerinden aktarılır.
  4. Ön şartlandırılmış taze hava mahallere üflenir, enerjisi alınmış egzoz havası dışarı atılır.
  5. Gerekirse bir son ısıtıcı veya soğutucu batarya, üfleme sıcaklığını istenen değere getirir.
Sıcaklık verimi = (üflenen taze hava sıcaklığı − dış hava sıcaklığı) / (iç hava sıcaklığı − dış hava sıcaklığı). Örneğin dış hava 0 °C, iç hava 22 °C ve verim %80 ise taze hava eşanjörden yaklaşık 17,6 °C'de çıkar. Bu, ısıtıcı bataryanın 22 °C'lik fark yerine yaklaşık 4,4 °C'lik farkı karşılaması demektir.

Isı geri kazanım eşanjör tipleri nelerdir?

Isı geri kazanımda en yaygın eşanjör tipleri çapraz akışlı plakalı, ters akışlı (counterflow) plakalı, rotary (döner tamburlu) ve sıvı devreli (run-around) sistemlerdir. Aralarındaki farklar; sıcaklık verimi, nem transferi, iki hava akımı arasındaki sızıntı riski ve yerleşim esnekliğidir.

Eşanjör tiplerinin karşılaştırması (tipik değerler, ürüne ve koşullara göre değişir)
Eşanjör tipiTipik sıcaklık verimiNem transferiÖne çıkan özellik
Çapraz akışlı plakalıYaklaşık %50-70Yok (entalpi tipinde var)Basit, kompakt, hava akımları ayrık
Ters akışlı plakalıYaklaşık %70-90Yok (entalpi tipinde var)Yüksek verim, ofis ve okullarda yaygın
Rotary (döner tambur)Yaklaşık %70-85Higroskopik rotorda varBüyük debilerde verimli, sınırlı karışma riski
Sıvı devreli (run-around)Yaklaşık %40-60YokTaze hava ve egzoz birbirinden uzakta olabilir, tam ayrım

Hastane ve laboratuvar gibi iki hava akımının kesinlikle karışmaması gereken yerlerde genellikle plakalı veya sıvı devreli sistemler tercih edilir. Taze hava ve egzoz ağızlarının binanın farklı uçlarında olduğu yenileme projelerinde ise sıvı devreli sistem pratik bir çözümdür.

HRV ile ERV arasındaki fark nedir?

HRV (Heat Recovery Ventilator) yalnızca duyulur ısıyı, yani sıcaklığı geri kazanır; ERV (Energy Recovery Ventilator) ise ısıyla birlikte nemin bir kısmını da taze havaya aktarır. ERV, kış aylarında iç havanın aşırı kurumasını ve yazın taze havayla gelen nem yükünü azaltmak istenen yapılarda tercih edilir.

ERV'lerde nem transferi entalpi (membranlı) plakalar veya higroskopik kaplamalı rotorlarla sağlanır. Buna karşılık banyo, mutfak veya nemli proses alanlarından gelen egzozun nemini taze havaya geri vermek istenmez; bu tür mahallerde HRV veya ayrı egzoz hattı daha doğru bir seçimdir.

Isı geri kazanım cihazı seçerken nelere dikkat edilmeli?

Isı geri kazanım cihazı seçerken debi ve dış statik basınç, eşanjör verimi, fan güç tüketimi, filtre sınıfı, donma koruması, bypass imkânı ve ses seviyesi birlikte değerlendirilmelidir. Yalnızca katalog verimine bakmak, gerçek işletmede beklenen tasarrufun alınamamasına yol açabilir.

  • Debi ve basınç: Cihaz, kanal şebekesinin gerçek basınç kaybında istenen debiyi verebilmelidir.
  • Fan verimi: EC fanlar ve düşük özgül fan gücü (SFP), geri kazanılan enerjinin fanlara harcanmasını önler.
  • Filtreler: Taze havada ISO 16890'a göre genellikle ePM1 veya ePM2,5 sınıfı, egzozda eşanjörü koruyan filtre kullanılır.
  • Donma koruması: Soğuk havalarda eşanjörde yoğuşan su donabilir; ön ısıtıcı veya kontrollü bypass gerekir.
  • Bypass: Yaz gecelerinde serin dış havanın eşanjörü atlayarak doğrudan içeri alınmasını sağlar.
  • Servis erişimi: Filtre ve eşanjörün tavan içinden kolayca sökülebilmesi bakım kalitesini belirler.
AB 1253/2014 (ErP) tüzüğü, konut dışı çift yönlü havalandırma üniteleri için 2018'den itibaren ısı geri kazanımını, bypass imkânını, kademeli veya değişken hızlı fanı ve filtre uyarısını öngörür; minimum sıcaklık verimi genel olarak %73, sıvı devreli sistemlerde %68'dir. Konut tipi ünitelerin etiketlemesi AB 1254/2014 ile düzenlenir. Güncel koşullar için yürürlükteki metin esas alınmalıdır.

Trakya'da ısı geri kazanımlı havalandırma neden önemlidir?

Trakya'nın soğuk ve rüzgârlı kışlarında taze havayı ısıtmak havalandırmanın en büyük enerji kalemidir; ısı geri kazanım cihazı bu yükü önemli ölçüde azaltır. Sıcak ve nemli yazlarda ise ön soğutma ve ERV tiplerinde nem transferiyle soğutma sisteminin yükü hafifler.

Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi, Velimeşe OSB ve Avrupa Serbest Bölgesi (Çorlu) gibi alanlardaki tesislerde ısı geri kazanım cihazları en çok idari ofislerde, yemekhane salonlarında, eğitim ve toplantı salonlarında kullanılır. Ofis havalandırma projelerinde cihaz, VRF gibi iklimlendirme sistemleriyle birlikte çalışır. Sanayi bölgelerinde dış hava daha tozlu olduğu için filtre kontrolleri sıklaştırılmalı, kış aylarında donma koruması mutlaka devreye alınmalıdır. Bölgemizdeki uygulamalar için Çerkezköy ve Lüleburgaz sayfalarımıza göz atabilirsiniz.

Uygulama süreci

Isı Geri Kazanım Cihazları: keşiften devreye almaya

Keşif ve debi analizi

Mahaller, kişi sayısı, mevcut kanal ve iklimlendirme sistemi incelenir; taze hava ve egzoz debileri belirlenir.

Cihaz seçimi ve proje

Eşanjör tipi, verim, fan, filtre ve kontrol özellikleri seçilir; kanal güzergâhı ve cihaz yerleşimi projelendirilir.

Tedarik ve montaj

Cihaz, kanal, susturucu ve menfezler monte edilir; yoğuşma drenajı ve elektrik bağlantıları yapılır.

Devreye alma

Üfleme ve egzoz debileri dengelenir, bypass, donma koruması ve zaman programı test edilir.

Periyodik bakım

Filtreler değiştirilir, eşanjör ve drenaj temizlenir, fan ve kontrol fonksiyonları kontrol edilir.

Sık sorulan sorular

Isı Geri Kazanım Cihazları hakkında merak edilenler

Sorunuzun cevabını bulamadıysanız teknik ekibimize doğrudan ulaşabilirsiniz: 0282 726 05 37

Isı geri kazanım cihazı ne kadar enerji tasarrufu sağlar?

Tasarruf miktarı sabit bir oran değildir; eşanjörün sıcaklık verimine, iç-dış sıcaklık farkına, çalışma saatlerine ve fan tüketimine bağlıdır. Örneğin %80 verimli bir cihaz, taze havayı ısıtmak için gereken enerjinin kabaca beşte dördünü egzoz havasından karşılar. Gerçek tasarrufu öngörmek için yıllık çalışma profiliyle yapılan bir hesap gerekir; bu hesabı keşif sonrasında projenize özel yapabiliriz.

Isı geri kazanım cihazı montajı ne kadar sürer?

Tek bir kompakt cihazın montajı, kanal şebekesi hazırsa genellikle kısa sürede tamamlanır. Yeni kanal, menfez ve elektrik altyapısı gerektiren ofis katlarında veya büyük santral tipi uygulamalarda süre, kapsam ve sahadaki koşullara göre birkaç günden birkaç haftaya uzayabilir. Kullanımdaki binalarda montaj, çalışma düzenini aksatmayacak şekilde etaplara bölünebilir.

Isı geri kazanım cihazı fiyatını neler belirler?

Fiyatı başlıca hava debisi, eşanjör tipi ve verimi, fan teknolojisi, filtre sınıfı, kontrol özellikleri ve cihazın iç veya dış ortam tipi olması belirler. Kanal metrajı, susturucular, menfezler, elektrik-otomasyon bağlantıları ve montaj koşulları toplam maliyete eklenir. Karşılaştırmada ilk yatırım kadar fan tüketimi ve bakım kolaylığı da dikkate alınmalıdır; teklif için bize yazabilirsiniz.

Isı geri kazanım cihazının bakımı nasıl yapılır?

Isı geri kazanım cihazının bakımında en önemli kalem filtrelerin düzenli kontrolü ve değişimidir; kirli filtre hem debiyi düşürür hem fan tüketimini artırır. Bunun yanında eşanjör yüzeyleri ve yoğuşma tavası temizlenir, drenajın akışı kontrol edilir, fan, bypass damperi ve sensörler test edilir. Genel olarak yılda en az bir kapsamlı bakım önerilir.

AB ErP yönetmeliği ısı geri kazanım cihazları için ne şart koşar?

AB 1253/2014 sayılı ekotasarım tüzüğü, konut dışı çift yönlü havalandırma ünitelerinde ısı geri kazanım sistemini, bypass imkânını ve kademeli veya değişken hızlı fan kontrolünü şart koşar. 2018'den itibaren geçerli koşullarda minimum sıcaklık verimi genel olarak %73, sıvı devreli sistemlerde %68'dir. Ayrıca özgül fan gücü için üst sınırlar tanımlanmıştır. Ürün seçerken uygunluk beyanı istenmelidir.

Mutfak egzozunda ısı geri kazanımı kullanılabilir mi?

Mutfak egzozunda ısı geri kazanımı mümkündür ancak dikkatli tasarım gerektirir. Yağlı ve buharlı hava plakalı eşanjörleri kısa sürede kirletir ve yangın riskini artırabilir. Bu nedenle davlumbaz egzozunda genellikle etkin yağ filtrasyonu sonrası sıvı devreli sistemler tercih edilir. Yemekhane salonunun genel havalandırmasında ise standart ısı geri kazanım cihazları rahatlıkla kullanılabilir.

Isı Geri Kazanım Cihazları için keşif talebi

Çerkezköy merkezimizden Çorlu, Kapaklı, Ergene ve tüm Trakya’daki tesislere yerinde keşif yapıyoruz. Ölçüm ve ihtiyaç analizinin ardından yazılı teknik teklif sunuyoruz.